Cukrzyca w ciąży

Stanisław Skublicki  - ginekolog-położnik dr n. med.; ordynator Oddziału Patologii Ciąży Kliniki Położnictwa i Chorób Kobiecych przy Wojewódzkim Szpitalu w Bydgoszczy

poleć znajomemu,  wersja do druku

strona 3 z 3                                  idź do : 1  2  

Leczenie cukrzycy

Jeszcze w latach 70-tych XX wieku rokowanie dla płodów i noworodków matek chorych na cukrzycę było bardzo poważne. 6 do 10 % dzieci rodziło się z dużymi wadami wrodzonymi, a w cukrzycach nie wyrównanych około 25 % płodów umierało wewnątrzmacicznie.

W roku 1987 na bazie Kliniki Położnictwa i Chorób Kobiecych Akademii Medycznej w Bydgoszczy oraz Zakładu Endokrynologii Szpitala Wojewódzkiego im. dr. Biziela powstał Regionalny Ośrodek Diabetologiczno – Położniczy. Opracowany i wdrożony szczegółowy program prowadzenia ciężarnych chorych na różne rodzaje cukrzycy w ciągu bardzo krótkiego czasu doprowadził do rewelacyjnych wręcz wyników: śmiertelność okołoporodowa płodów i noworodków jest porównywalna z ciężarnymi zdrowymi i zmalała z 25 % do 0,1 % (10 promil).

Zasady postępowania leczniczego zależą od rodzaju cukrzycy, ale naczelnym celem jest utrzymywanie optymalnego poziomu cukru w surowicy krwi i niedopuszczanie do zbyt dużych wahań poziomu glikemii.

Kobieta chora na cukrzycę (typu I lub II) powinna planować ciążę w okresie idealnego wyrównania glikemii czyli przy normalnej aktywności fizycznej utrzymywaniu się glikemii w granicach od 65 mg% do 180 mg%. Pacjentkom z typem I cukrzycy należy uświadomić konieczność zaplanowania nie więcej niż dwóch ciąż, w stosunkowo młodym wieku. Podstawowym postępowaniem w każdym rodzaju cukrzycy jest odpowiednia dieta, opracowywana indywidualnie dla każdej ciężarnej, z uwzględnieniem okresu ciąży, masy ciała oraz aktywności fizycznej. Masa ciała nie powinna wzrastać więcej niż 1,5 kg miesięcznie.
Całodzienne wyżywienie należy podzielić na 5 lub 6 posiłków – śniadanie, II śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja, ewentualnie późna kolacja.

W cukrzycy typu I i II a u niektórych ciężarnych również w cukrzycy ciężarnych stosuje się w leczeniu insulinę (nie wolno stosować tabletek przeciwcukrzycowych).

U ciężarnych należy stosować biosyntetyczne insuliny ludzkie, o krótkim czasie działania, podawane w 3 do 5 wstrzyknięciach na dobę, w razie potrzeby kojarzone z insulinami o pośrednim czasie działania. Nie należy stosować insuliny o przedłużonym i długim czasie działania (bo nie zapewniają one utrzymywania glikemii na wyrównanym poziomie).
Poziom glikemii powinien być oceniany we wstępnym okresie nawet 7 do 8 razy na dobę, a w okresie wyrównania cukrzycy 4 razy na dobę.

Wybór terminu rozwiązania w ciąży powikłanej cukrzycą jest zależny z jednej strony od stanu ciężarnej chorej na cukrzycę oraz poziomu glikemii, a z drugiej od zaawansowania ciąży i ewentualnych objawów zagrożenia płodu.
Ponieważ dojrzewanie płodu u matek chorych na cukrzycę jest opóźnione, istnieje obecnie tendencja, aby w miarę możliwości poród odbywał się w okolicy terminu porodu.
Preferowany jest poród drogami natury, chociaż w przypadku stwierdzonej makrosomii (dużego płodu) należy proponować rodzącej rozwiązanie cięciem cesarskim w obawie przed urazem okołoporodowym.
W czasie porodu lub cięcia cesarskiego istotne jest utrzymywanie glikemii w granicach 70 do 100 mg%, co można osiągnąć sprawdzając często poziom cukru i podając dożylnie 5% glukozę z odpowiednimi dawkami insuliny krótko działającej.

Antykoncepcja

Decyzja o posiadaniu potomstwa powinna być wszechstronnie rozważona. Młode kobiety chore na cukrzycę typu I powinny być zachęcane do rodzenia maksymalnie dwójki dzieci we wczesnym okresie trwania choroby, przed wystąpieniem objawów angiopatii (zmian naczyniowych).

Ze względu na duże ryzyko powikłań - niebezpiecznych dla matki i płodu – należy odradzać ciąże pacjentkom z retinopatią proliferacyjną, nefropatią i chorobą niedokrwienną serca.br> W takich przypadkach problemem jest skuteczna antykoncepcja. Zaleca się prezerwatywy, środki plemnikobójcze, wkładki wewnątrzmaciczne (trzeba pamiętać o ryzyku infekcji w obrębie miednicy mniejszej) oraz ewentualnie tabletki antykoncepcyjne, ale tylko o bardzo niskich dawkach hormonów, kontrolując poziomy cukru, u chorych bez zmian naczyniowych.

dodano: 2003-10-21

strona 3 z 3                                  idź do : 1  2  

Portal maluchy.pl jest serwisem edukacyjnym. Informacje zawarte na naszych stronach służą wyłącznie celom informacyjnym. Wszelkie problemy muszą być konsultowane z odpowiednim lekarzem specjalistą. Autorzy i firma ITS MEDIA nie odpowiadają za jakiekolwiek straty i szkody wynikłe z zastosowania zawartych na stronach informacji lub porad.