Wady układu moczowego stwarzające warunki do rozwoju i do nawrotów zakażeń tego układu u dzieci

Wojciech Perdzyński - chirurg i urolog dziecięcy Prof. nadzw. dr hab. med., specjalista urolog dziecięcy, chirurg dziecięcy; Warszawa

poleć znajomemu,  wersja do druku

strona 3 z 3                                  idź do : 1  2  

Zaburzenia w opróżnianiu pęcherza u dzieci leczonych z powodu zastawek cewki tylnej mogą utrzymywać się wiele lat po ich usunięciu i dlatego konieczne jest leczenie tego stanu w oparciu o wynik badania urodynamicznego.
Późnemu rozpoznaniu i usunięciu zastawek zawsze towarzyszą ciężkie ZUM. Powstające w tej wadzie uszkodzenie pęcherza (nadmierne rozciągnięcie mięśniówki i jej dekompensacja oraz ścieńczenie) prowadzi do poszerzenia GDM i do ciężkiego uszkodzenia nerek. Konieczne jest odbarczenie pęcherza przez założenie cewnika Foleya a następnie podjęcie próby cewnikowania w odpowied-nich odstępach czasu. Gdy i ono nie prowadzi do skutecznego opróżniania pęcherza konieczne może być wykonanie zbiornika zastępczego na mocz (z wykorzystaniem jelita grubego lub cienkiego i najlepiej z możliwością samocewnikowania). Do podobnego ciężkiego uszkodzenia mięśniówki pęcherza (najczęściej zbliznowacenia) może dojść u dzieci po wielokrotnych zapaleniach pęcherza (przy współistnieniu innych wad) i po wielokrotnych operacjach na pęcherzu.

Wadom wrodzonym przewodu pokarmowego (np.odbytu i odbytnicy) często towarzyszą wady układu moczowego oraz przetoki pomiędzy tymi układami, które są przyczyną ciężkich ZUM. W wysokim zarośnięciu odbytnicy u chłopców występują przetoki odbytniczo-cewkowe lub rzadziej odbytniczo-pęcherzowe a u dziewczynek przetoki odbytniczo-przedsionkowe lub odbytniczo-pochwowe (wydalanie kału odbywa się w bezpośredniej bliskości ujścia zewnętrznego cewki moczowej). Im wyższy jest poziom przetoki (w sensie anatomicznym) tym cięższe i częstsze są wady w układzie moczowym; występują one u 90% chłopców z przetoką odbytniczo-pęcherzową (wada wysoka) a tylko u mniej niż u 10% dzieci z wadą niską. Obecność smółki w moczu wskazuje na istnienie przetoki do układu moczowego. Jej dokładną lokalizację można ustalić wykonując cystografię mikcyjną. W wysokim zarośnięciu odbytnicy wykonanie przetoki kałowej, dokładne wypłukanie ze smółki obwodowego odcinka jelita grubego i rozpoczęcie podawania leków przeciwbakteryjnych znacznie zmniejsza częstość występowania ZUM. U tych dzieci w 2 - 3 dobie życia powinno być wykonane USG układu moczowego, a jeśli stwierdza się inne wady konieczne jest przygotowanie planu dalszej diagnostyki i leczenia. Przy operacji sprowadzenia zarośniętej odbytnicy do krocza przetokę zamyka się tuż przy ścianie cewki lub pęcherza.
Wysokiemu zarośnięciu odbytnicy często towarzyszą wady kości krzyżowej, których obecność z kolei łączy się z występowaniem pęcherza neurogennego.
U dzieci z takimi wadami konieczne jest wczesne wykonanie badania rezonansu magnetycznego (dla ustalenia czy jest również wada ośrodkowego układu nerwowego - OUN) jak i badania urodynamicznego oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia. Brak takiego postępowania prowadzi do szybkiego pogarszania się czynności układu moczowego (najczęściej wskutek zastoju w GDM i ciężkich ZUM).

Nieneurogenne jak i neurogenne zaburzenia czynności pęcherza i cewki moczowej mogą prowadzić do zastoju moczu w GDM i pęcherzu, do nietrzymania moczu oraz do ZUM. Ich dokładne omówienie wykracza poza ramy niniejszego opracowania.
Leczenie ZUM musi być prowadzone w oparciu o wyniki posiewów moczu, na których jest określony rodzaj szczepów bakteryjnych powodujących zakażenie jak i ilość bakterii w mililitrze oraz wrażliwość bakterii na antybiotyki. Przyczyną niepowodzeń w leczeniu może być oporność bakterii na podawane leki, zbyt mała dawka leku jak i występowanie ponownych infekcji, do których dochodzi najczęściej drogą wstępującą.



Piśmiennictwo:

1. Churchill B. M., McLorie G.A., Khoury A.E. i in.: Emergency treatment and long-term follow-up of posterior urethral valves. Urol. Clin. N. Am. 1990, 17: 2.
2. Kaliciński Z.H., Perdzyński W., Kansy J. i in.: Przewlekłe uszkadzające zapalenie ściany pęcherza moczowego u dzieci; trudności w leczeniu.
Pamiętnik VII Zjazdu Naukowego PTChD. PWN, Warszawa 1989, s. 253-257.
3. Koff S.A., Murtagh D.S.: The uninhibited bladder in children: Effect of treatment on recurrence of urinary tract infection and on vesicoureteral reflux resolution. J. Urol. 130, 1138, 1983.
4. Kunin C.M.: Urinary tract infections in children. W; Pediatric Urology, red. B. O`Donnel i S. A. Koff, Butterworth-Heineman, Oxford 1997, str. 171-196.
5. Oesch Hayward I.: Urological complications of rectal and anal anomalies. W; Pediatric Urology pod red. B. O`Donnel i S. A. Koff, Butterworth-Heineman, Oxford 1997, str. 624-628.
6. Perdzyński W.: Ocena skuteczności operacyjnego fałdowania moczowodów olbrzymich u dzieci. Praca habilitacyjna, CSK WAM, Warszawa 1993.
7. Perdzyński W., Kaliciński Z.H.: Long-term results after megaureter folding in children. J. Pediatr. Surg., 1996, 31: 1211-1217.
8. Perdzyński W.: Zaburzenia w oddawaniu moczu u dzieci z wadami wrodzonymi układu moczowego.W: Moczenie nocne oraz zaburzenia w oddawaniu moczu u dzieci. Red. A. Jung i J. Żuber, Medpress 1998, str. 15-34.
9. Retik A.B., Peters C.A.: Ectopic ureter and ureterocele. W: Campbell`s Urology. Red. P.C.Walsh, A.B. Retik, T.A.Stamey i in. W.B. Saunders Comp., Philadelphia 1992, s. 1743-1771.
10. Shortliffe L.M.D.: Urinary tract infections in infants and children. W: Campbell`s Urology, red. P.C.Walsh, A.B. Retik, T.A. Stamey i inni, W.B. Saunders Comp., Philadelphia 1992, vol. 2, str.1669-1686.

dodano: 2005-03-03

strona 3 z 3                                  idź do : 1  2  

Portal maluchy.pl jest serwisem edukacyjnym. Informacje zawarte na naszych stronach służą wyłącznie celom informacyjnym. Wszelkie problemy muszą być konsultowane z odpowiednim lekarzem specjalistą. Autorzy i firma ITS MEDIA nie odpowiadają za jakiekolwiek straty i szkody wynikłe z zastosowania zawartych na stronach informacji lub porad.