ciąża i poród

dziecko

kobieta

dla dzieci

rodzina

podróże

zobacz koniecznie

Dysplazja stawu biodrowego

-

Piotr Morasiewicz - ortopeda

Dr nauk med., Klinika ortopedii i traumatologii narządu ruchu UM we Wrocławiu; Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Biogenes" Sp. z o.o., Wrocław

Dysplazją stawu biodrowego określa się zaburzenia formowania i kształtowania struktur stawu biodrowego.

Częstość występowania jest zmienna w zależności od płci, rasy i szerokości geograficznej. Najczęściej występuje w europie środkowej i wschodniej, około 5 razy częściej u dziewczynek. W Polsce pojawia się u 1-2 na 1000 nowo narodzonych dzieci. Częściej zajęta jest lewa strona. W 80% jest jednostronna, w pozostałych obustronna. W 10-15% jest związana z występowaniem rodzinnym.

Do czynników sprzyjających występowaniu dysplazji zalicza się płeć żeńską, położenie pośladkowe, pierwszy poród, ciążę mnogą, dysplazję w rodzinie, wzmożona wiotkość więzadeł i mięśni, małą przestrzeń wewnątrzmaciczną, pomoc ręczną przy porodzie, gwałtowne pociąganie za nóżki noworodka, krępowanie złączonych nóżek becikiem, układanie noworodka na plecach pod ciężką kołdrą. Wszystkie te czynniki sprzyjają zaburzeniom kształtu stawu biodrowego. Panewka jest spłycona, stroma, więzadła i mięśnie rozluźnione, sprzyja to niestabilności w stawie. Głowa łatwo ulega przemieszczeniu, podwichnięciu i wreszcie zwichnięciu.

objawy

Do objawów dysplazji u noworodków zaliczamy zmniejszenie odwodzenia w stawie biodrowym, skrócenie kończyny, asymetria fałdów udowo-pośladkowych(objaw ten może również występować u zdrowych dzieci), ustawienie kończyny w rotacji zewnętrznej. U dzieci zaczynających chodzić dołączają się następujące objawy: chodzenie na palcach, chodzenie na zgiętym kolanie w zdrowej nodze, utykanie, chód kaczkowaty.

diagnostyka

Do rozpoznania dysplazji, oprócz powyższych objawów, służą testy prowokacyjne. Wykonuje je lekarz neonatolog przy badaniu noworodka, a następnie lekarz pediatra podczas wizyt kontrolnych. Test Barlowa polega na prowokacji zwichnięcia stawu biodrowego, jest dodatni kiedy słyszymy klik głowy kości udowej przeskakującej poza torebkę stawową. Podczas testu Ortolaniego lekarz stara się nastawić zwichnięte biodro, gdy głowa kości udowej wraca na swoje miejsce słychać klik. Oba testy wykonujemy na twardym podłożu gdy dziecko jest spokojne i zrelaksowane. Jeżeli neonatolog lub pediatra nie stwierdzi żadnych niepokojących objawów w stawie biodrowym nie ma potrzeby dalszej diagnostyki. W przypadku wystąpienia objawów dysplazji lub wątpliwości wskazana jest wizyta u ortopedy. Objaw Galazziego polega na niżej ustawionym kolanie przy ułożeniu dziecka na plecach ze zgiętymi nogami w stawach biodrowych i kolanowych. Ultrasonografia jest metodą z wyboru przy rozpoznawaniu dysplazji i monitorowaniu postępów leczenia u dzieci do 6 miesiąca życia, jest bezpieczna, tania i łatwo dostępna. Zdjęcie rentgenowskie jest wskazane u dzieci po 6 miesiącu życia.

leczenie

Zależy od wieku i stopnia zaawansowania. Leczenie ma na celu ustawienie głowy w odpowiedniej pozycji w panewce i utrzymanie tego układu przez odpowiednio długi czas, dzięki tym działaniom jest możliwe odtworzenie prawidłowych struktur anatomicznych stawu biodrowego. U noworodków leczenie polega na szerokim pieluchowaniu. Pieluchy układa się w taki sposób, aby nóżki były odwiedzione i zgięte w stawach biodrowych i kolanowych. Dziecko należy układać na brzuszku, nie stosować szczelnie zaciśniętych becików łączących razem nóżki. Gdy to nie pomaga lub choroba się pogłębia niemowlakom zakłada się uprząż Pavlika, jest to specjalny system pasów utrzymujący nóżki w pozycji odwiedzionej, ze zgiętymi stawami biodrowymi i kolanowymi. Uprząż utrzymuje się około 3 miesięcy. U niemowląt w wieku od 1 do 6 miesięcy stosuje się uprząż Pavlika, poduszka Frejki , szyna Koszli (działanie podobne do uprzęży Pavlika), jeżeli to nie pomaga zakłada się opatrunek gipsowy na 3-6 miesięcy. U dzieci od 6 do 18 miesiąca, po znieczuleniu, nastawia się biodro i zakłada opatrunek gipsowy na 3-6 miesięcy. U dzieci powyżej 18 miesięcy często niezbędne jest otwarte nastawienie biodra i założenie opatrunku gipsowego, a jeżeli to nie skutkuje wskazane jest leczenie operacyjne – osteotomie i plastyka panewki.

Im wcześniej jest rozpoznana i leczona dysplazja tym lepiej rokuje. Do powikłań należy martwica głowy kości udowej i choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego w późniejszym wieku. Wobec dobrej diagnostyki i metod leczniczych 90-99% przypadków udaje się skutecznie wyleczyć.

Dysplazja stawu biodrowego - dodano: 2008-10-27

Avatar
Piotr Morasiewicz - ortopeda

Dr nauk med., Klinika ortopedii i traumatologii narządu ruchu UM we Wrocławiu; Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Biogenes" Sp. z o.o., Wrocław

Portal maluchy.pl jest serwisem edukacyjnym. Informacje zawarte na naszych stronach służą wyłącznie celom informacyjnym. Wszelkie problemy muszą być konsultowane z odpowiednim lekarzem specjalistą. Autorzy i firma ITS MEDIA nie odpowiadają za jakiekolwiek straty i szkody wynikłe z zastosowania zawartych na stronach informacji lub porad.