22 września 2014
Subskrypcja

Powiadomienia o nowościach

Ostatnio na forum
Sprawdź koniecznie
Warto kupić
Ważne tematy

Urlop macierzyński

opracowanie: Martyna Szewirska; Kancelaria Prawna

-
   

Regulowany Kodeksem Pracy urlop macierzyński jest uprawnieniem pracowniczym. Oznacza to, iż przysługuje osobom pozostającym w stosunku pracy, przy czym bez znaczenia jest tryb nawiązania tego stosunku (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór, spółdzielcza umowa o pracę).
Pracodawca obowiązany jest udzielić urlopu macierzyńskiego, a pracownica (także pracownik) nie ma możliwości rezygnacji z urlopu macierzyńskiego.
Nieudzielenie lub zaniżenie przez pracodawcę wymiaru urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, a także urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1000 do 30.000 zł.


Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:

1. 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
2. 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
3. 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
4. 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
5. 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego pracownica może wykorzystać przed przewidywaną datą porodu, natomiast po porodzie przysługuje jej urlop niewykorzystany przed porodem, aż do wyczerpania okresu urlopu, który w danym przypadku przysługuje (zgodnie z powyższymi wskazaniami).
W przypadku, gdy pracownica wykorzysta po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej jego części.
W takim przypadku, na pisemny wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko, niewykorzystana przez matkę część przysługującego jej urlopu zostaje mu udzielona.
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko, przysługuje także prawo do części urlopu macierzyńskiego w przypadku, gdy po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie 8 tygodni urlopu , wymaga ona opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Okres urlopu przysługującego pracownikowi -ojcu odpowiada wtedy okresowi, w którym matka wymaga opieki szpitalnej.
W powyższym przypadku urlop macierzyński pracownicy zostaje przerwany na okres korzystania z tego urlopu przez ojca – pracownika, z tym, że łączny wymiar urlopu macierzyńskiego w takim przypadku nie może przekraczać wymiaru podstawowego, przysługującego danej pracownicy.
Także w przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu.

Pracownica ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego, w następującym wymiarze:

1) do 6 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
2) do 8 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga, trojga, czworga lub pięciorga dzieci przy jednym porodzie.

(art. 12 ustawy z dnia 6.12.2008 roku (Dz.U. nr 237, poz. 1654), stanowi w ustępie 2, iż wymiar wskazanego powyżej w pkt 1 dodatkowego urlopu macierzyńskiego wynosi: w 2010 i 2011 roku do 2 tygodni, w 2012 i 2013 roku do 4 tygodni, natomiast zgodnie z ust. 3 przedmiotowej ustawy, wymiar dodatkowego urlopu z pkt 2 wynosi odpowiednio: 2010, 2011 rok – do 3 tygodni, 2012, 2013 rok – do 6 tygodni).

Przedmiotowy urlop jest fakultatywny, udzielany jednorazowo, na pisemny wniosek pracownicy, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.
Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy, złożony najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego dodatkowego urlopu.

Pracownica, która jest uprawniona do dodatkowego urlopu macierzyńskiego, ma prawo łączyć korzystanie tego urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy, jednakże w wymiarze nie wyższym niż połowa wymiaru czasu pracy. W takim przypadku dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany na pozostałą część dobowego wymiaru pracy pracownicy.
Pracownica chcąca podjąć pracę równolegle z korzystaniem z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, zobowiązana jest, najpóźniej na 7 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy złożyć pisemny wniosek, w którym wskazuje ona wymiar pracy oraz okres, przez który ma zamiar łączyć korzystanie z dodatkowego urlopu z wykonywaniem pracy.
Pracodawca zobowiązany jest uwzględnić przedmiotowy wniosek.

Dodatkowy urlop przysługuje także pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko, w przypadku rezygnacji przez pracownicę z przysługującego jej urlopu po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, a także, w przypadku wykorzystania całego urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje także pracownikowi, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza (nie dot. rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem).
Wymiar urlopu z tytułu przysposobienia jest taki sam jak w przypadku urlopu macierzyńskiego, jego długość, zależy od ilości przyjętych pod opiekę dzieci, jednakże urlop ten przysługuje nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, natomiast w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia.
W przypadku, gdy pracownik przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, bądź w opisanym wyżej przypadku, do 10 roku życia, ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
Pracownik przyjmujący dziecko ma także prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i w takim samym wymiarze.

Szczególne sytuacje uzasadniające inny wymiar urlopu:

1) urodzenia dziecka martwego, zgon dziecka przed upływem 8 tygodni od urodzenia - pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej niż 7 dni następujących bezpośrednio po zgonie dziecka; jeśli natomiast zgon nastąpił po upływie 8 tygodni od urodzenia, pracownicy w dalszym ciągu przysługuje 7 dni urlopu następujące po zgonie;
2) urodzenie dziecka wymagającego opieki szpitalnej – w sytuacji, gdy pracownica
wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala;
3) w sytuacji, gdy matka rezygnuje z wychowania dziecka i oddaje je do adopcji lub do domu małego dziecka, nie przysługuje jej część urlopu macierzyńskiego przypadająca po dniu oddania dziecka. Jednakże urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodni.

Zatrudnienie po urlopie macierzyńskim

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a także urlopu ojcowskiego pracodawca dopuszcza pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeśli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym do dotychczasowego, bądź na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby z urlopu nie skorzystał. Uniemożliwienie przez pracodawcę wykorzystania urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego czy urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, nie dopuszczenie do pracy, mimo skutecznego zgłoszenia powrotu do pracy, stanowi wykroczenie zagrożone karą grzyny od 1000 do 30.000 zł.


______________________________________________________________

Autor: ekspert serwisu www.rodzinne.com

Serwis internetowy, twórcą którego jest adwokat Andrzej Jastrzębski, specjalizujący się w prawie rodzinnym.

Urlop macierzyński - aktualizacja: 2011-03-03

                                


Portal maluchy.pl jest serwisem edukacyjnym. Informacje zawarte na naszych stronach służą wyłącznie celom informacyjnym. Wszelkie problemy muszą być konsultowane z odpowiednim lekarzem specjalistą. Autorzy i firma ITS MEDIA nie odpowiadają za jakiekolwiek straty i szkody wynikłe z zastosowania zawartych na stronach informacji lub porad.