Subskrypcja

Powiadomienia o nowościach

Sprawdź koniecznie
Warto kupić
Ważne tematy

Jak przygotować się do ciąży?

Tomasz Skweres - ginekolog-położnik
Dr nauk med.; specjalista ginekolog-położnik, endokrynolog; Centrum Zdrowia GAMETA, Gdynia

Tomasz Skweres
-
   

Ciąża jest jednym z najważniejszych wydarzeń w naszym życiu. Warto się do tego dobrze przygotować. Jest to stan fizjologiczny, który organizm zdrowej kobiety powinien dobrze znieść. Idealną sytuacją jest taka, w której kobieta zachodzi w ciążę w sposób zaplanowany.

Co warto zrobić przygotowując się do ciąży?

Generalną zasadą jest prowadzenie zdrowego trybu życia. Zbilansowanie w życiu aktywności zawodowej, fizycznej i psychicznej z odpowiednim aktywnym wypoczynkiem. Na wiele miesięcy przed planowaną ciążą warto wykonać badanie HBS – w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i jeśli nie chorowaliśmy – zaszczepić się. Na mniej więcej dwa - trzy miesiące przed ciążą rozpocząć przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 0,4 mg dziennie. Większe dawki kwasu foliowego powinien zalecić lekarz w zależności od występujących u kobiety chorób i wywiadu rodzinnego. Jeśli nie stosujemy pewnych metod zapobiegania ciąży warto uzupełnić kwas foliowy w diecie nawet wcześniej. Jak wiadomo można zajść w ciążę wcale tego nie planując.

Trzeba przyjrzeć się historii zdrowia naszej bliższej i dalszej rodziny a jeśli występowały w niej przypadki chorób uwarunkowanych genetycznie czy wad wrodzonych – zasięgnąć porady genetyka.
Ważna jest znajomość występowania w rodzinie chorób takich jak cukrzyca, nadciśnienie, choroby uwarunkowane immunologicznie, przypadki niepłodności czy strat ciąż.

Dobrze jest starać się, by narażenie środowiskowe związane z naszą aktywnością życiową – takie jak palenie papierosów, spożycie alkoholu, przyjmowanie niektórych leków czy narażenie w pracy na kontakt z szkodliwymi substancjami, promieniowaniem radiologicznym i temu podobne ograniczyć do niezbędnego minimum. Przykładem może być obserwacja, że spożywanie dużych ilości ryb morskich może wiązać się z wzrostem zawartości rtęci w organizmie kobiety, co powoduje trudności w zajściu w ciążę. Bezwzględnie rzucić palenie tytoniu i ograniczyć spożywanie alkoholu. Palenie tytoniu jest dobrze udowodnionym czynnikiem zmniejszającym szansę na zajście w ciążę. Palenie tytoniu prawdopodobnie przyśpiesza proces zmniejszanie się ilości oraz prowadzi do pogorszenia jakości pęcherzyków jajnikowych oraz zwiększa ryzyko poronień. Wysokie spożycie kofeiny definiowane jako powyżej 5 filiżanek kawy (czyli powyżej 500 mg/dzień), zmniejsza szanse na zajście w ciążę a spożywanie w trakcie ciąży 2-3 filiżanek kawy zwiększa ryzyko poronienia. Umiarkowane spożycie kawy – jedna do dwu filiżanek kawy, nie wpłynie szkodliwie na proces zachodzenia w ciążę i na przebieg ciąży. Należy starać się zrzucić zbędne kilogramy masy ciała, jeśli mamy nadwagę lub znormalizować masę ciała w przypadku kobiet ze znaczną niedowagą. W ocenie tego, czy ważymy zbyt dużo czy zbyt mało pomoże nam wskaźnik BMI (body mass index), który liczymy jako masę ciała podaną w kilogramach podzieloną przez wzrost podany w metrach podniesiony do kwadratu (można znaleźć liczne strony w internecie z gotowym kalkulatorem BMI). Optymalną wartością tego wskaźnika jest od około 20 do 30 kg/m2. W przypadku, gdy nasze BMI znacznie odbiega od normy, dobrze jest zasięgnąć rady dietetyka. Nie ma jakichkolwiek naukowych danych, że dieta wegetariańska, dieta wzbogacona w witaminy, dieta z niską zawartością tłuszczów, wzbogacana o antyoksydanty czy różne preparaty ziołowe poprawiają płodność. Ze względu na znany niekorzystny efekt na rozwijającą się ciążę oraz brak danych świadczący o bezpiecznej dolnej granicy spożycia alkoholu należy istotnie ograniczyć jego spożycie. Chociaż nie ma jednoznacznych danych dotyczących wpływu wysokiej temperatury na kobietę starającą się o ciążę (czy też będącą we wczesnej ciąży) i mężczyznę (w sensie narażenia na przegrzanie jąder) należy unikać nadmiernego przegrzewania organizmu np. w saunach.

Należy wybrać się na profilaktyczną wizytę do ginekologa, który wykona badanie ginekologiczne z oceną cytologii szyjki macicy i USG narządu rodnego. Zbierze wywiad dotyczący przebytych chorób ginekologicznych - zwłaszcza uprzednio rozpoznanych chorób takich jak mięśniaki macicy, zmiany w przydatkach, rozpoznane czy podejrzewane wady narządu rodnego czy przebyte stany zapalne narządu rodnego. Jeśli kobieta była uprzednio w ciąży powinna przekazać ginekologowi informacje o przebiegu i sposobie zakończenia ciąż oraz dane dotyczące urodzonych dzieci.

Badania, które warto wykonać idąc na wizytę do ginekologa, to:
  • Grupa krwi z czynnikiem Rh i obecnością przeciwciał odpornościowych.
  • Morfologia krwi – żeby wykluczyć na przykład niedokrwistość wymagającą leczenia w ciąży preparatami żelaza, które mogą być różnie w tym stanie tolerowane.
  • Badanie ogólne moczu – wykluczamy na przykład infekcje układu moczowego.
  • Badanie w kierunku toksoplazmozy – choroby odzwierzęcej, którą źródłem są zarażone koty. Badamy obecność we krwi przeciwciał przeciwko toksoplazmozie klas IgG i IgM.
  • Cytomegalii - choroby przenoszonej przez ludzi. Tu także badamy obecność we krwi przeciwciał przeciwko cytomegalii klas IgG i IgM.
  • Badanie w kierunku HIV – jest to choroba niesłusznie kojarzona tylko z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi. Znaczna cześć zakażeń jest pozaseksualna. Świadomość tej choroby pozwoli na takie prowadzenie ciąży, porodu i połogu, które zminimalizuje ryzyko przekazania tej choroby dziecku.
  • Ocena poziomu glukozy – często nie wiemy, że jesteśmy zagrożeni cukrzycą.


Jeśli nie wiemy czy przechorowaliśmy horoby wieku dziecięcego – sprawdzić obecność przeciwciał klas IgG i IgM przeciwko różyczce, a jeśli nie przechorowaliśmy – zaszczepić się. Większość stosowanych szczepionek zabezpiecza kobietę przed zachorowaniem na różyczkę, świnkę i odrę. Coraz więcej danych uzyskiwanych z badań naukowych wskazuje na sensowność oceny funkcji tarczycy przed planowaną ciążą (badania TSH, fT4, przeciwciał antyperoksydazowych –ATPO). W sytuacji, kiedy chorujemy na jakąś chorobę przewlekłą – skonsultować się z lekarzem prowadzącym jej leczenie tak, by stosowane leki nie były szkodliwe dla ciąży oraz zaplanować starania o ciążę na okres remisji czy zmniejszenia aktywności choroby.


Opracowano na podstawie wytycznych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu oraz artykułu „Optimizing natural fertility” (Fertility and Serility Vol 90, Suppl3, Nov 2008).

Jak przygotować się do ciąży? - dodano: 2010-12-16

                                

Tomasz Skweres
Dr nauk med.; specjalista ginekolog-położnik, endokrynolog; Centrum Zdrowia GAMETA, Gdynia
więcej o praktyce autora: kliknij TUTAJ           
 

więcej artykułów tego autora:
  Zaczynamy starania o dziecko
  Czy pozycja lub inne czynniki mogą pomóc w zapłodnieniu?
  W którym dniu cyklu mamy największe szanse na ciążę?
  Jak często współżyć, by zwiększyć szansę na ciążę?


Portal maluchy.pl jest serwisem edukacyjnym. Informacje zawarte na naszych stronach służą wyłącznie celom informacyjnym. Wszelkie problemy muszą być konsultowane z odpowiednim lekarzem specjalistą. Autorzy i firma ITS MEDIA nie odpowiadają za jakiekolwiek straty i szkody wynikłe z zastosowania zawartych na stronach informacji lub porad.