Advertisement
Subskrypcja

Powiadomienia o nowo┼Ťciach

Sprawd┼║ koniecznie
Wa┼╝ne tematy

Szczepionka "przeciw rakowi szyjki macicy" - aktualne informacje

Monika Knapik-Rybka - ginekolog-położnik
Lek. med.; II stopień specjalizacji z ginekologii i położnictwa; Kraków

Monika Knapik-Rybka
-
   

Nie spos├│b rozwa┼╝a─ç o cytologii ginekologicznej, ci─ůgle jeszcze podstawowym badaniu profilaktycznym dla raka szyjki macicy i o szczepionce chroni─ůcej przed rozwojem tego schorzenia nie po┼Ťwieciwszy odrobiny uwagi sprawom dotycz─ůcym epidemiologii tego schorzenia.

Jak sadz─Ö wiele os├│b bardzo zaskoczy informacja, ┼╝e w pierwszym dziesi─Öcioleciu XXI go wieku pod wzgl─Ödem sytuacji epidemiologicznej raka szyjki macicy Polska plasuje si─Ö na r├│wni z pa┼ästwami III-go ┼Ťwiata… Od wielu lat dramatyczne statystyki nie ulegaj─ů istotnym zmianom.

Rak szyjki macicy to drugi, co do cz─Östotliwo┼Ťci wyst─Öpowania nowotw├│r u kobiet. Wg raportu specjalnej komisji PTG ( Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego) sporz─ůdzonego pod koniec 2004 roku, w Polsce zachorowalno┼Ť─ç i ┼Ťmiertelno┼Ť─ç z powodu raka szyjki macicy wykazuje stale tendencje wzrostow─ů. Dzieje si─Ö tak, podczas gdy w ┼Ťwiecie w tym samym czasie nie tylko znacznie wzros┼éa wykrywalno┼Ť─ç, lecz o ok. 50% zmniejszy┼éa si─Ö zachorowalno┼Ť─ç i o 70 % umieralno┼Ť─ç z powodu tego schorzenia.

Według najnowszych danych w Polsce corocznie rozpoznaje się 4000 nowych zachorowań na inwazyjnego (zaawansowanego) raka szyjki.
Z tego tylko 25-30 % (!) przypadk├│w rozpoznawanych jest we wczesnych stadiach klinicznych daj─ůcych 80% szans na tzw. pi─Öcioletnie prze┼╝ycie.

Corocznie z powodu raka szyjki umiera w naszym kraju 2500 kobiet, podczas gdy w ca┼éym ┼Ťwiecie 300 000 czyli na ka┼╝d─ů umieraj─ůc─ů na raka szyjki Polk─Ö przypada tylko 120 obywatelek ┼Ťwiata!

Tak niekorzystna dla naszego kraju r├│┼╝nica spowodowana jest du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů przypadk├│w rozpoznawanych zbyt p├│┼║no, kiedy choroba jest ju┼╝ zaawansowana. A dlaczego? Tak┼╝e dlatego, ┼╝e w Polsce z badania cytologicznego korzysta regularnie tylko ok. 1/3 kobiet.
By─ç mo┼╝e kto┼Ť w tym miejscu przypomni stare powiedzenie ma┼ée k┼éamstwo, wielkie k┼éamstwo, statystyka… by─ç mo┼╝e liczby nie mog─ů przem├│wi─ç j─Özykiem obraz├│w… Je┼Ťli kto┼Ť oczekuje „obrazu” z mojej w┼éasnej praktyki, niestety mog─Ö nim s┼éu┼╝y─ç. Niestety poniewa┼╝ jest dramatyczny. Niedawno, dwa lub trzy lata temu do mojego gabinetu zg┼éosi┼éa si─Ö oko┼éo 40 letnia kobieta, mieszkanka Krakowa, zam─Ö┼╝na, maj─ůca dzieci. Jako przyczyn─Ö dolegliwo┼Ťci poda┼éa krwawienie utrzymuj─ůce si─Ö od… ROKU…
S─ůdzi┼éam pocz─ůtkowo, ┼╝e ┼║le zrozumia┼éam, wydawa┼éo mi si─Ö, bowiem niemo┼╝liwe by ktokolwiek by┼é w stanie wytrzyma─ç krwawienie wyst─Öpuj─ůce codziennie przez okres oko┼éo roku nie szukaj─ůc pomocy. Ta kobieta przez rok by┼éa ze swoj─ů chorob─ů sama, krwawi┼éa, cierpia┼éa b├│le, stosowa┼éa ┼Ťrodki przeciwb├│lowe wywi─ůzywa┼éa si─Ö z obowi─ůzk├│w wzgl─Ödem swojej rodziny. Nie zg┼éosi┼éa si─Ö wcze┼Ťniej, poniewa┼╝ wstydzi┼éa si─Ö p├│j┼Ť─ç do ginekologa podczas krwawienia… C├│┼╝, rozmawiamy o raku szyjki, wi─Öc wszyscy prawid┼éowo domy┼Ťlili si─Ö rozpoznania.
XXI wiek - nie ┼Ťredniowiecze, miasto Krak├│w - nie ciemnogr├│d, przeci─Ötna „matka Polka” - nie spo┼éeczny margines… Prosz─Ö wybaczy─ç -tego nie da si─Ö wyrazi─ç s┼éowami.

Drodzy Czytelnicy! Czuj─Ö si─Ö nieco niezr─Öcznie, poniewa┼╝ sytuacja wymaga abym przekaza┼éa Pa┼ästwu informacje, kt├│rych nie mog─Ö podeprze─ç do┼Ťwiadczeniem z w┼éasnej praktyki. My, polscy lekarze, nie zd─ů┼╝yli┼Ťmy bowiem jeszcze poczyni─ç w┼éasnych obserwacji na temat szczepie┼ä przeciwko rakowi szyjki macicy.
Niemniej w oparciu o aktualnie dost─Öpn─ů mi literatur─Ö postaram si─Ö przybli┼╝y─ç Pa┼ästwu informacje na temat tej┼╝e szczepionki i r├│wnocze┼Ťnie zobowi─ůzuj─Ö si─Ö do uzupe┼éniana waszej wiedzy nawet w postaci kr├│tkich notatek w miar─Ö pojawiania si─Ö nowych doniesie┼ä, czy to w trakcie szkole┼ä, czy w fachowej literaturze.

Mo┼╝na, moim zdaniem stwierdzi─ç, ┼╝e idea wytworzenia szczepionki przeciwko rakowi szyjki wywodzi si─Ö z teorii wirusowej powstawania raka szyjki macicy.
Ostatecznie uznano bowiem, ┼╝e czynnikiem wywo┼éuj─ůcym raka szyjki macicy jest wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Wirus brodawczaka ludzkiego nie jest w ┼Ťwiecie ┼╝adna nowo┼Ťci─ů. Od dawna by┼éo wiadomo, ┼╝e zaka┼╝enie tym wirusem kojarzy si─Ö ze zmianami w obr─Öbie narz─ůd├│w p┼éciowych (tak kobiecych, jak i m─Öskich) i podejrzewano go o dzia┼éanie promuj─ůce rozw├│j raka szyjki, niemniej obecnie wiadomo jednoznacznie, ┼╝e bez infekcji wirusem HPV nie ma raka szyjki. Poznano ponad 100 typ├│w wirusa HPV, z czego oko┼éo 40 typ├│w wywo┼éuje infekcje b┼éon ┼Ťluzowych narz─ůd├│w p┼éciowych.
Jednak┼╝e najbardziej niebezpieczne s─ů cztery typy: HPV 16 i HPV 18 (odpowiedzialne za ponad 70% zmian o typie ┼Ťredniego i du┼╝ego stopnia dysplazji oraz zmian nowotworowych) oraz HPV 6 i HPV 11 (odpowiedzialne za zmiany o typie dysplazji ma┼éego stopnia i ponad 90% przypadk├│w brodawek narz─ůd├│w p┼éciowych, okolicy odbytu i jamy ustnej). Te cztery typy wirusa b─Öd─ů zatem przedmiotem dalszych rozwa┼╝a┼ä.

Szczepionka dopuszczona w Polsce do obrotu od 21.09.2006 nosi nazw─Ö SILGARD. Z punktu widzenia swojej „konstrukcji” jest szczepionk─ů czterowalentn─ů, czyli zawieraj─ůc─ů w swoim sk┼éadzie czynniki indukuj─ůce w organizmie zaszczepionego cz┼éowieka wytworzenie przeciwcia┼é skierowanych przeciwko czterem typom wirusa HPV 6,11,16 i 18. ┼Ücisle rzecz bior─ůc s─ů to wirusopodobne cz─ůsteczki bia┼ékowe. Po zaszczepieniu w organizmie ludzkim dochodzi do wytworzenia si─Ö przeciwcia┼é przeciwwirusowych oraz reakcji ze strony pami─Öci immunologicznej, czyli po prostu „zapami─Ötania” wirusa przez kom├│rki odpowiedzialne za produkcj─Ö przeciwcia┼é w przypadku ponownego zetkni─Öcia si─Ö cz┼éowieka z antygenami wirusa (antygenem najog├│lniej mo┼╝na nazwa─ç te cz─Ö┼Ťci kom├│rki, mikroorganizmu, kt├│re s─ů odpowiedzialne za rozpoznanie przez drugi organizm; antygeny takie same, jak nale┼╝─ůce do gospodarza s─ů spokojnie akceptowane natomiast antygeny obce indukuj─ů reakcj─Ö uk┼éadu odporno┼Ťciowego). Stwierdzono, ┼╝e po szczepieniu poziom przeciwcia┼é jest kilkadziesi─ůt lub nawet ponad sto razy wy┼╝szy ni┼╝ w przebiegu naturalnego zaka┼╝enia. Po podaniu dawki przypominaj─ůcej wzrasta on dodatkowo do 40 razy.
Przeciwcia┼éa utrzymuj─ů si─Ö w organizmie cz┼éowieka przez okres 5 lat i tak samo d┼éugo dzia┼éa pami─Ö─ç immunologiczna – tzn. podanie dawki przypominaj─ůcej po tym okresie wyzwala produkcj─Ö du┼╝ej ilo┼Ťci nowych przeciwcia┼é.

Badania nad skuteczno┼Ťci─ů szczepionki by┼éy prowadzone w populacji dziewcz─ůt i ch┼éopc├│w w wieku 9 do 15 lat oraz kobiet w wieku 16 do 26 lat. W badaniu oceniano cz─Östo┼Ť─ç wyst─Öpowania zmian przednowotworowych na szyjce macicy (ze wzgl─Öd├│w etycznych nie czekano do wyst─ůpienia zmian rakowych) oraz na sromie b─ůd┼║ w pochwie a tak┼╝e wa┼╝ny parametr, jakim jest obecno┼Ť─ç tzw. przetrwa┼éego zaka┼╝enia HPV b─Öd─ůcego czynnikiem sprzyjaj─ůcym powstawaniu zmian nowotworowych. Obserwacj─ů obj─Öto w sumie 21 464 zaszczepione kobiety i nie wykryto ani jednego przypadku zmian przednowotworowych ani raka inwazyjnego. Skuteczno┼Ť─ç szczepionki oceniona zosta┼éa na 100% w pi─Öcioletnim okresie obserwacji.

Wskazaniem do szczepienia jest wiec zapobieganie wyst─ůpieniu: dysplazji szyjki macicy, raka szyjki macicy, stan├│w przednowotworowych sromu oraz brodawek zewn─Ötrznych narz─ůd├│w p┼éciowych zwi─ůzanych z zaka┼╝eniem HPV 6,11,16 i 18.

Cykl szczepień

Szczepionk─Ö podaje si─Ö w trzech dawkach wg nast─Öpuj─ůcego schematu:
- pierwsza dawka „0”
- druga dawka po 2 miesi─ůcach od dawki „0”( nie wcze┼Ťniej ni┼╝ po up┼éywie miesi─ůca)
- trzecia dawka po 6 miesi─ůcach ( nie wcze┼Ťniej ni┼╝ po 3 miesi─ůcach od drugiej dawki)
Wszystkie trzy dawki powinny zosta─ç podane w ci─ůgu 1 roku. Nie ustalono konieczno┼Ťci podawania dawki przypominaj─ůcej.
Czas trwania ochrony wynosi 4,5 roku. Trwaj─ů obserwacje dotycz─ůce d┼éu┼╝szego okresu.

Kto powinien zosta─ç obj─Öty szczepieniem?

Dobrze by┼éoby przeprowadzi─ç szczepienie jeszcze przed inicjacj─ů seksualn─ů. Szczepieniem mog─ů zosta─ç obj─Öte dziewcz─Öta od 11-12 roku ┼╝ycia (najwcze┼Ťniej od 9 tego roku ┼╝ycia, poniewa┼╝ nie zosta┼éo udokumentowane bezpiecze┼ästwo stosowania poni┼╝ej 9 r. ┼╝.). Oczywi┼Ťcie zaszczepi─ç mog─ů si─Ö tak┼╝e kobiety aktywne seksualnie, gdy┼╝ nie wiadomo czy s─ů one, czy nie, zaka┼╝one wirusem HPV a je┼Ťli tak, to czy typami, przeciw kt├│rym skierowana jest szczepionka. Mo┼╝liwe jest tak┼╝e szczepienie ch┼éopc├│w, natomiast nie zosta┼éa potwierdzona skuteczno┼Ť─ç szczepionki u m─Ö┼╝czyzn.
Nie ma konieczno┼Ťci wykonywania u os├│b aktywnych seksualnie badania na obecno┼Ť─ç wirusa HPV w wymazie z szyjki macicy.

Przeciwwskazania do szczepienia:

- nadwra┼╝liwo┼Ť─ç na sk┼éadniki szczepionki oraz choroby przebiegaj─ůce z wysoka gor─ůczk─ů
- nie szczepimy kobiet w ci─ů┼╝y z uwagi na brak danych, co do bezpiecze┼ästwa. Zaj┼Ťcie w ci─ů┼╝─Ö po up┼éywie ponad 30 dni od szczepienia wydaje si─Ö nie zwi─Öksza─ç cz─Östotliwo┼Ťci wad wrodzonych u p┼éodu.

Silgard mo┼╝e by─ç podawany matkom karmi─ůcym.
Silgard nie wywiera wpływu na prowadzenie pojazdów mechanicznych.

Dzia┼éania niepo┼╝─ůdane
cz─Öste - miejscowe: b├│l, obrz─Ök zaczerwienie w miejscu podania; og├│lne: gor─ůczka.
W przypadku podania dawki wy┼╝szej od zalecanej wyst─Öpuj─ů podobne dzia┼éania uboczne.

Brak danych, co do skuteczno┼Ťci dzia┼éania szczepionki u os├│b z obni┼╝on─ů odporno┼Ťci─ů (w tym zaka┼╝onych wirusem HIV).

Cena szczepionki: według dostępnych mi informacji pojedyncza dawka szczepionki kosztuje około 500 zł, cale szczepienie to zatem koszt około 1500 zł.

Uwagi końcowe:

W przypadku zastosowania szczepionki u osoby zaka┼╝onej jednym z tych czterech typ├│w wirusa np. 16 wyst─ůpi ochrona przed chorobami wywo┼éywanymi wirusem typu 6, 11 i 18. Natomiast w odniesieniu do wirusa typu 16 mo┼╝e nast─ůpi─ç jedynie zmniejszenie prawdopodobie┼ästwa wyst─ůpienia gro┼║nych zmian w 27-28% przypadk├│w.

SZCZEPIONKA NIE MA DZIAŁANIA TERAPEUTYCZNEGO!

SZCZEPIONKA NIE ZWALNIA OD KONIECZNOSCI WYKNYWANIA BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH!


Podsumowuj─ůc: My┼Ťl─Ö, ┼╝e brzmi to wszystko optymistycznie. Cena szczepionki b─Ödzie z pewno┼Ťci─ů barier─ů w jej szerokim zastosowaniu. Niemniej wygl─ůda na to, ┼╝e warto zainwestowa─ç. Pozosta┼ämy cho─ç przez chwil─Ö w tym optymistycznym nastroju…

Szczepionka "przeciw rakowi szyjki macicy" - aktualne informacje - dodano: 2007-01-30

                                

Monika Knapik-Rybka
Lek. med.; II stopień specjalizacji z ginekologii i położnictwa; Kraków
wi─Öcej o praktyce autora: kliknij TUTAJ           
 

więcej artykułów tego autora:
  Karmienie piersi─ů a antykoncepcja hormonalna
  Praktyczny kurs USG dla przysz┼éych rodzic├│w
  Rzecz o b├│lu, znieczuleniu do porodu... i nie tylko
  Metody antykoncepcji
  Wprowadzenie do sztuki obrony przed magi─ů pocz─Öcia
  Kobiece badania profilaktyczne
  Przygotowanie do ci─ů┼╝y


Portal maluchy.pl jest serwisem edukacyjnym. Informacje zawarte na naszych stronach s┼éu┼╝─ů wy┼é─ůcznie celom informacyjnym. Wszelkie problemy musz─ů by─ç konsultowane z odpowiednim lekarzem specjalist─ů. Autorzy i firma ITS MEDIA nie odpowiadaj─ů za jakiekolwiek straty i szkody wynik┼ée z zastosowania zawartych na stronach informacji lub porad.